Heiligen

24 Juni
Geboorte Johannes de Doper in getijdenboeken

Jan van Eyck, Turijns-Milanees getijdenboek, 1422-24
Perkament, 280 x 190 mm
Turijn, Biblioteca Nationale Universitaria
Folio 93 verso
Breviarium Grimani, Gent-Brugge, 1510-1520
Perkament, Latijn, 230 x 290 mm
Venetië, Biblioteca Marciana
Folio 593 verso

Turijns-Milanees getijdenboek

De miniatuur in het Turijns-Milanees getijdenboek toont de geboorte van Johannes de Doper. Zijn moeder Elisabeth ligt in een rood hemelbed in een rijk gemeubileerde kamer. Vader Zacharias, nog met stomheid geslagen, is op de achtergrond te zien in een andere kamer, verdiept in een boek.

De jonge vrouw rechts in de blauwe mantel zou Maria voorstellen, hoewel Lucas geen melding maakt van Maria's aanwezigheid bij de geboorte van Johannes. Hij zegt alleen dat ze na haar bezoek aan Elisabeth, toen deze zes maanden zwanger was, drie maanden bij haar bleef en daarna naar huis ging.

Lucas 1, 56-58: En Maria bleef ongeveer drie maanden bij haar en keerde terug naar haar huis. De tijd van Elizabet werd vervuld dat zij baren zou, en zij baarde een zoon. En haar buren en familieleden hoorden dat de Heere haar grote barmhartigheid bewezen had, en verheugden zich met haar.

Het bezoek van Maria aan haar zwangere nicht Elizabeth, de zogenaamde Visitatie zal ik bespreken in de blog van 2 juli: Visitatie

De onderzijde toont God de Vader in een initiaal D die de Heilige Geest neerzendt in een landschap waar Jezus door Johannes wordt gedoopt in de Jordaan. (Meer daarover in de blog van 13 januari: Doop van Jezus in de Jordaan


Breviarium Grimani

In het Breviarium Grimani is Maria niet aanwezig. Elisabeth wordt afgebeeld als een oudere vrouw, zoals beschreven in Lucas 1: 36-37: Weet, dat zelfs Elisabet, uw bloedverwante, in haar ouderdom een zoon heeft ontvangen en, ofschoon zij onvruchtbaar heette, is zij nu in haar zesde maand; want voor God is niets onmogelijk.

Het is niet duidelijk of Elisabeth het kind aanneemt van de baker, of dat zij het aan de baker overhandigt. De schaal in de hand van de andere vrouw lijkt te klein om als bad voor de pasgeborene te dienen.

Op de achtergrond schrijft de letterlijk stomgeslagen Zacharias de naam van zijn zoon – Johannes en niet Zacharias – waarna hij weer kan spreken.

In de linkermarge zien we de scène van de engel Gabriël die aan Zacharias de geboorte van Johannes aankondigt.

In de ondermarge worden de verzen 8, 9 en 10 van Lucas 1 uitgebeeld: Terwijl hij het priesterambt bediende voor God, toen het de beurt van zijn afdeling was, gebeurde het dat hij, volgens de gewoonte van de priesterdienst, door loting werd aangewezen om de tempel van de Heere binnen te gaan en het reukoffer te brengen. En heel de menigte van het volk was buiten aan het bidden op het uur van het reukoffer.


39

Reageren op deze Blog

Reacties op deze Blog zijn zeer welkom. Wel worden alle reacties gemodereerd en worden dus pas getoond na acceptatie. Bij reacties wordt uitsluitend uw naam getoond. Verdere gegevens worden nooit gedeeld.

Categorieën

Blog categorieën