Heiligen
30 Juni
Paulus, prediking en marteldood
Tempera op paneel, 35 x 42,5 cm
Siena, Pinacoteca Nazionale [inv. 117]
Siena, Pinacoteca Nazionale [inv. 118]
Hongarije, Esztergom Museum
Circa 1370 schilderde de Sienese schilder, Luca di Tommé, vier predellapaneeltjes met scènes uit het leven van Paulus. Het altaarstukzelf is verloren gegaan. Het eerste paneeltje met de Bekering van Paulus, komt uitgebreid aan de orde in de blog van 25 januari.
Jacobus de Voragine besteedt in de Legenda aurea maar liefst zestien bladzijden aan Sint Paulus, apostel; hij zegt dat de marteldood werd beschreven door paus Linus.
Prediking van Paulus
[…] In de tijd dat hij naar Rome kwam, was Nero nog niet in het keizerschap bevestigd en toen hij hoorde dat er tussen Paulus en de joden een discussie gaande was over de wet van de joden en het geloof van de christenen, was dat voor hem geen reden om zich daar druk over te maken, zo kon Paulus gaan en staan waar hij wilde en vrijelijk preken [Hand 28,31].
Op het tweede paneeltje is de predikende Paulus ten voeten uit afgebeeld met een nimbus en met een zwaard, zijn gebruikelijk attribuut. Hij discussieert – opgeheven wijsvinger - met drie mannen die voor hem op een bank zitten.
De andere twee mannen zijn in gesprek over een boek dat een van hen op zijn schoot heeft. De gele punthoed van een van hen, is een typisch middeleeuws attribuut van de joden.
Rechts verdringen zich mannen en vrouwen in de meest uiteenlopende houdingen. Het kleine figuurtje linksonder stelt waarschijnlijk de (onbekende) schenker voor.
Paulus wordt weggeleid
Nero zei: Hak, zijn hoofd af. Dan zal hij inzien dat ik sterker ben dan zijn koning, ik die over hem heb gezegevierd. Dan zullen we eens zien of hij voor altijd zal leven.
Paulus antwoordde: Om u te bewijzen dat ik na mijn dood eeuwig leef, zal ik, wanneer mijn hoofd is afgeslagen, levend aan u verschijnen en dan zult u kennen weten dat Christus de heer is van het leven en niet van de dood. Na deze woorden werd hij naar de plaats van de terechtstelling gebracht.
In een loggia met lange, slanke pijlers gebiedt keizer Nero na een intens tweegesprek met Paulus dat de apostel moet worden weggeleid om de marteldood te sterven. Hij wordt geboeid weggeleid door met zwaarden en speren bewapende soldaten.
Marteldood van Paulus
Toen hij naar de plaats van zijn marteldood werd gevoerd, ontmoette hij bij de Poort naar Ostia een dame, Plautilla genaamd. zij was een leerlinge van Paulus. zij vroeg hem onder tranen haar in zijn gebeden te gedenken. Paulus zei tegen haar: Kom, Plautilla, dochter van eeuwig heil, geef me de sluier waarmee je je hoofd bedekt. ik zal hem voor mijn ogen binden en hem later aan je teruggeven.
Toen Paulus op de plaats van zijn marteldood was gekomen, keerde hij zich naar het oosten, hief zijn handen te hemel en bad lange tijd in de taal van zijn vaderen en bracht dank. Daarna nam hij afscheid van de broeders en bond de sluiter van Plautilla voor zijn ogen. Hij knielde met beide knielen op de grond, strekte zijn hals uit en zo werd hij onthoofd.
Zodra zijn hoofd wegsprong van zijn lichaam, riep het met heldere stem in het Hebreeuws ‘Jezus Christus’, de naam die die hem tijdens zijn leven zo dierbaar was geweest en die hij zo dikwijls had uitgesproken. Uit zijn wond spatte een golf van melk tot op de kleren van de soldaat, en daarna vloeide er bloed uit. In de lucht schitterde een onmetelijk licht en van zijn lichaam ging een heerlijke geur uit.
De drie gaten op de voorgrond verwijzen naar de legende die vertelt dat er drie bronnen ontsprongen op de plaats waar het hoofd van Paulus de aarde raakte.
35
Recente Blogs
Categorieën
Nieuwsbrief
Neem een gratis abonnement op de nieuwsbrief en ontvang een dagelijkse update!.
