Lucas 1, 39-45: Maria bezoekt Elisabet

In die dagen reisde Maria met spoed naar het bergland, naar een stad in Judea. Zij ging het huis van Zacharias binnen en groette Elisabet. Zodra Elisabet de groet van Maria hoorde, sprong het kind op in haar schoot; Elisabet werd vervuld met de heilige Geest en riep met luide stem uit: 'Gij zijt gezegend onder de vrouwen en gezegend is de vrucht van uw schoot. Waaraan heb ik het te danken, dat de moeder van mijn Heer naar mij toe komt? Zie, zodra de klank van uw groet mijn oor bereikte, sprong het kind van vreugde op in mijn schoot. Zalig zij die geloofd heeft, dat tot vervulling zal komen wat haar vanwege de Heer gezegd is.

Op dit paneel in Madrid, in de tweede helft van de vijftiende eeuw geschilderd in Spaans-Vlaamse stijl, geeft de onbekende meester een zeer plastische uitbeelding van de ontmoeting van het jonge meisje, Maria, en de oudere vrouw, Elisabeth

In de schoot van de zwangere vrouwen zijn de kinderen in een mandorla, een amandelvormige stralenkrans, afgebeeld. Johannes in de schoot van zijn moeder heeft een knielende houding aangenomen, uit eerbied voor het Christuskind dat we in de schoot van Maria zien liggen.

Er is niets triviaals aan deze voorstelling, omdat de houding en de ernstige gelaatsuitdrukking van de voorgestelde figuren een sfeer scheppen van naïeve vroomheid, in volkomen harmonie met het vredige landschap waarin zij zijn geplaatst.

Maria is pas zwanger en dat zou nog niet zichtbaar moeten zijn; toch heeft de kunstenaar haar afgebeeld als een hoogzwangere vrouw. Dat is overigens het geval in de meeste voorstellingen van de Visitatie.

Op deze voorstelling ziet Elisabeth er opvallend jong uit. Zij draagt wel de hoofdbedekking van de getrouwde vrouw. Maria, het ongetrouwde meisje, draagt alleen een sluier over haar losse haren. Beide vrouwen hebben een nimbus.