Joachim, Belijder, Vader van de Heilige Maagd Maria
16 augustus

De hoogste verdienste van deze milde, rechtvaardige is het, de vader te zijn geweest van de Moeder van God.

Ik laat het verhaal van Joachim zien aan de hand van de cyclus van Giotto in de Scrovegnikapel in Padua. De citaten zijn afkomstig uit De geboorte van Maria of het Proto-evangelie van Jakobus, in de vertaling van Dr. A.F.J. Klijn.

1. 1. In de Geschiedenissen van de twaalf stammen van Israël kwam Joachim voor, een zeer rijk man, die zijn offergaven dubbel bracht, want hij dacht: "Wat ik te veel offer zal voor het hele volk zijn en wat ik geef voor de vergeving van mijn zonden zal voor de Heer zijn, voor mijn verzoening."
2 Nu was de grote dag van de Heer nabijgekomen en de kinderen van Israël brachten hun gaven. En Ruben ging voor Joachim staan en zei: "Het is u niet toegestaan om uw offers het eerst te brengen, omdat gij geen nakomelingen hebt verwekt in Israël."

1.4 En Joachim werd erg bedroefd en hij vertoonde zich niet aan zijn vrouw, maar hij begaf zich naar de woestijn; daar sloeg hij zijn tent op en vastte hij veertig dagen en veertig nachten want hij dacht: Ik zal niet afdalen om te eten of te drinken totdat de Heer, mijn God, mij heeft bezocht; mijn gebed zal mij tot spijs en drank zijn.

2. 1 Intussen hief zijn vrouw Anna een dubbele weeklacht aan en jammerde: ‘Mijn weduwschap wil ik beklagen en ook mijn kinderloosheid.’
4. 2 En zie, er kwamen twee boodschappers tot haar die zeiden: ‘Zie, uw man Joachim komt er aan met zijn kudden.’’
Want een engel van de Heer was neergedaald en had tot hem gezegd: "Joachim, Joachim, de Heer God heeft uw gebed verhoord. Daal af van hier, want zie, uw vrouw Anna zal zwanger worden."

Ontmoeting
bij de Gouden Poort

4. 4 En zie, daar kwam Joachim met zijn kudden. Anna, die bij de deur stond, zag Joachim aankomen, snelde naar hem toe, viel hem om de hals en zei: "Nu weet ik dat de Heer God mij rijk gezegend heeft, want zie, eerst was ik weduwe, maar nu niet meer; ik was kinderloos en nu zal ik zwanger worden." En Joachim rustte de eerste dag uit in zijn huis.

In het Gelders getijdenboek (een van mijn favorieten in de British Library in Londen) is de hogepriester een eigentijdse bisschop in een eigentijdse kerk geworden. Het onderschrift is moeilijk leesbaar : … … onvruchtbaar is…

De volgende miniatuur stelt de verschijning van de engel aan Joachim voor: Hier gaet Ioachim totten herden ende die engel troesten.

Op de banderol van de engel staat dat Joachim naar de Gouden poort moet gaan. De iconografie van deze voorstelling vertoont veel overeenkomsten met die van de Boodschap aan de herders, waar engelen de geboorte van Jezus aankondigen aan een groep herders die in de nacht hun kudden bewaken.

Het vrome paar Anna en Joachim leefde te Nazareth al twintig jaar samen zonder kinderen te kunnen krijgen. Zij beloofden God dat, indien Hij hen een kind zou schenken, ze het voor Zijn dienst zouden bestemmen. Daarvoor baden ze veelvuldig in de tempel van God.

Op een keer was Joachim opnieuw met streekgenoten in Jeruzalem om er te bidden en zijn offeranden te brengen. De bisschop (hogepriester van de tempel) Ysacar merkte hem op en vervloekte zijn offergaven: God waren ze immers niet welgevallig, omdat Hij hem niet waardig achtte kinderen te krijgen.

Ik heb geen miniatuur kunnen vinden waarop Joachim alleen wordt afgebeeld. Op deze miniatuur in het getijdenboek van Catharina van Kleef wordt hij als een oude grijsaard voorgesteld.

Joachim is patroonheilige van ouderen, echtelieden, linnenhandelaren en schrijnwerkers.

Voor meer gegevens over Anna, zie de blog Anna

32