Heiligen

2 Maart
Karel de Goede

Carolus Primus Pius (Karel I de Vrome)
uit Flandria Illustrata (1641) van de Vlaamse kanunnik Antonius Sanderus
Jean Bethune
Schrijn Karel de Goede
Brugge, Sint-Salvatorkathedraal
(Kerkfotografie België)
Les anciennes Chroniques de Flandre , 15de eeuw
Bibliothèque nationale de France
[ms. Fr. 2799] Folio 56 recto
Bidprentje in het tijdschrift
De Vlaamsche School,
Jaargang 30 (1884)
Dit beeld van Karel de Goede bevindt zich in de Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kortrijk. (Foto: M. Coen)

Missaal

Karel de Goede, martelaar;
in alle Vlaamse bisdommen

Karel de Goede was de zoon van koning Kanut van Denemarken, en moest, na de dood van zijn vader, met zijn moeder naar Vlaanderen vluchten. Hij nam deel aan de eerste kruistocht en werd daarna erkend als graaf van Vlaanderen. Mild, wijs en moedig regeerde hij. Door zijn vijanden werd hij te Brugge in de Sint-Donaaskerk vermoord in 1227.

Stijn van der Linden:

Carolus Bonus van Vlaanderen. Zoon van Sint Canutus IV van Denemarken. Vocht tijdens de tweede kruistocht en wed bij zijn terugkomst in 1119 graaf van Vlaanderen. Zijn bijnaam ‘de Goede’ kreeg hij van het volk, dat hij verdedigde tegen kerkelijke en wereldlijke profiteurs door invoering van de Pax Dei (Vrede Gods) in zijn gebied. Werd vermoord in de St-Donaaskerk in Brugge op instigatie van rijke mensen die hij beledigd had en wordt als martelaar vereerd. Zijn relieken zijn in de St-Salvator in Brugge. Zaligverklaard in 1883.
Hij is de patroonheilige van het bisdom Brugge. Hij wordt afgebeeld als graaf met ambtsketen en zwaard (om recht te spreken); met een beurs met geldstukken om als aalmoes uit te delen.

Op deze miniatuur in Les anciennes Chroniques de Flandre (15de eeuw) in de Bibliothèque nationale de France in Parijs, zien we hoe op 2 maart 1127 de Vlaamse graaf Karel de Goede in gebed voor het altaar van Onze Lieve Vrouw in Brugge wordt vermoord. In datzelfde jaar schrijft de klerk Galbert van Brugge hierover:

Galbert van Brugge

Toen in het leven van de glorieuze vorst het martelaarschap zijn intrede deed, betekende dat een groot verdriet voor alle bewoners der aarde (…). En wonderlijk genoeg, hoewel de graaf in de burcht van Brugge werd vermoord op woensdag, namelijk in de ochtend van die dag, trof het bericht van zijn rampzalige dood de inwoners van de stad Londen in Engeland de tweede dag daarna, ongeveer tussen zes en zeven uur in de ochtend. En tegen de avond van diezelfde dag wekte het bericht beroering bij de mensen van Laon, die ver van ons in Frankrijk wonen; zoals we vernamen van onze studenten die toentertijd in Laon studeerden. Zo zijn we ook ingelicht door onze kooplieden die op dezelfde dag voor handelszaken te Londen waren. Te paard dan wel per schip had niemand de afstanden tussen voornoemde plaatsen en tijden zo snel kunnen overbruggen. (…) Wij nu, inwoners van Vlaanderen die, zijn leven indachtig, de dood van de graaf, zulk een groot vorst, bewenen. Wij bezweren, manen en bidden u: smeekt (…) voor zijn ziel de heerlijkheid van het eeuwige leven af en de altijddurende zaligheid in het gezelschap der heiligen.

Terzijde:

Wanneer Karel de Goede in 1127 vermoord wordt, heeft hij geen kinderen, dus geen opvolger. De koning van Frankrijk benoemt Willem Clito als nieuwe graaf. Dat is niet naar de zin van de Vlaamse steden. Willem Clito voert al jarenlang strijd tegen Engeland, maar Vlaanderen heeft Engeland nodig voor zijn wol. De steden steunen Diederik van de Elzas, die de titel naar zich toetrekt.

In de Brugse Sint-Salvator bevindt zich een neogotisch reliekschrijn met de stoffelijke resten van Karel de Goede.

1882: Karel de Goede zalig verklaard

In 1882 werd Karel de Goede zalig verklaard door de Katholieke Kerk. Datzelfde jaar werd Karel de tweede patroon van de stad Brugge en het Brugse bisdom.

Om dat te vieren, lieten Brugse notabelen een monumentaal reliekschrijn maken voor de stoffelijke resten die tot dan toe in een eenvoudig kistje bewaard werden. De ontwerpopdracht werd toegekend aan de pionier van de neogotiek in België, Jean Bethune.

De plechtigheden die plaatsvonden ter gelegenheid van de plaatsing van het schrijn in de Sint-Salvatorkerk werden plastisch beschreven door D.P. van Spilbeeck in het artikel Karel de Goede’s feesten in Brugge in het tijdschrift De Vlaamsche School, Jaargang 30 (1884).

Karel de Goede’s feesten in Brugge

Bijgaand bidprentje staat als illustratie bij dat artikel: Luisterrijker en met inniger deelneming bijgewoonde feesten dan die welke de stad Brugge heeft aangericht ter gelegenheid van de zaligverklaring van Karel-den-Goede hebben wellicht nog nooit in België plaats gehad. Zij namen den 24n Augustus aanvang, op welken dag, ten 3 ure 's achternoens, de geschiedkundige en geestelijke stoet ter eere van graaf Karel zijn eersten uitgang heeft gedaan, begunstigd door een recht hemelsch weder en in tegenwoordigheid van zooveel duizende menschen, dat het schier niet is te begrijpen hoe Brugge ze allen heeft kunnen bevatten.


14

Reageren op deze Blog

Reacties op deze Blog zijn zeer welkom. Wel worden alle reacties gemodereerd en worden dus pas getoond na acceptatie. Bij reacties wordt uitsluitend uw naam getoond. Verdere gegevens worden nooit gedeeld.

Categorieën

Blog categorieën