Feestdagen

25 December
Kerstmis

Heures de René d`Anjou, 1410-20
Perkament, Latijn, 260 x 185 mm
Parijs, Bibliothèque nationale de France
[Latin 1156A] Folio 48: Geboorte van Christus
Detail

Felix Timmermans,
Het kindeken Jezus in Vlaanderen

[…] en als Maria Jozef gewaarwierd, toonde zij hem in een overstroming van eerste moederlijke vreugde het spartelende kindeken, en jubelde in de vervoering van hare grote begenadiging: ‘O Jozef! Jozef! mijn ziel smilt van geluk, ik verdrink in het geluk, want hier is mijn vlees en bloed waarin God zijn licht heeft gelegd, ik ben de deur waarlangs God op aarde komt, ik ben de horen waaruit de hemel zijn overvloed uitschudt; ik ben de boom waaraan de Heilige Geest zijn kostelijke vrucht heeft laten rijp worden!
En ach ik ben zo klein en nietig en als mens van gener weerde! Zie, Jozef, hier is de zee uit het druppelken regen gekomen, de bruidegom uit zijne slaapkamer, de schone zang uit de luit, de hele lente uit een handsvol gronds! Och het dauwt zaligheden om mij heen, mijne vingeren lekken van genade!’ En zij boog zich terug naar het kind dat alleen het hare was, waarvan zij de moeder was, een deel van haar lichaam, een stuk harer ziel.

Maria gaf het dan de maagdelijke borst, en de lauwe fontein harer melk vloeide zo weelderig in zijn mond, dat het in een streepken over zijn kaakskes liep. Verzadigd loste het de borst, wreef eens met zijn lieve pollekes in zijn natte oogskes, en 't viel in een zoeten slaap. Met vier handen wierd het voorzichtig in het kribbeken gelegd en als het daar rustig lag als een bloem, en weelderig als een wolk, het gezichtje nog nat van tranen en melk, toen bezagen zij malkander, Jozef en Maria.
‘Maria,’ zuchtte Jozef, want hij voelde dat zij heilig was.
‘Beste Jozef,’ lispelde haar mond, en het kwam Jozef voor dat heel de hemel hem bedankte, voor zijn waakzaamheid en zijn zorgen, en zijn gemoed rees omhoog, hij nam Maria's handeken, en drukte een kort kusken op haar wasbleek voorhoofd...
‘Kom... we zullen bidden,’ stotterde hij, ‘want het is niet om te geloven zo schoon.’

Zij knielden neer in 't hooi. De bijen hommelden voort in hunne korven alsof heel het doffig stalleken een bloemhof was, buiten kraaiden er hanen en de goede ezel die recht gestaan was, met al dit over en weer geloop, kwam ook eens zien, lei zijn kop over de kribbe, zuchtte eens een zwaren zucht, en liet toen zijn zwaren warmen asem over het borelingsken gaan.

Heures
de
René d' Anjou

Aan het begin van de vijftiende eeuw ontstond deze miniatuur in het Getijdenboek van René van Anjou, koning van Sicilië. Maria nam in corter stont haer lief kint op haren schoot. Si leyde hem aan haar borstkens ront, die si hem minnelijc boot; schrijft de middeleeuwse dichter van het kerstlied Die soete Jesus lach int hoy.

Meer over Kerstmis: Birgittageboorte

Die soete jesus lach int hoy