Het feest van de Opdracht van Jezus in de tempel wordt van oudsher gevierd op 2 februari en sluit op de veertigste dag na Kerstmis de kerstcyclus af. In de volksmond heet het feest Maria Lichtmis. Traditioneel werden op Lichtmis in de kerken kaarsen gewijd en, voorafgaand aan de eucharistieviering, kaarsjesprocessies gehouden. In mijn jeugd werden in Vlaanderen pannenkoeken gebakken:
"Al is een vrouwke nog zo arm,
met Lichtmis maakt ze haar panneken warm"

Toen de tijd was aangebroken dat ze zich overeenkomstig de wet van Mozes rein moesten laten verklaren, brachten ze hem naar Jeruzalem om hem aan de Heer aan te bieden, zoals is voorgeschreven in de wet van de Heer: ‘Elke eerstgeboren zoon moet aan de Heer worden toegewijd.’ Ook wilden ze het offer brengen dat de wet van de Heer voorschrijft: een koppel tortelduiven of twee jonge gewone duiven.

Volgens de joodse wet raakte de vrouw door de bevalling verontreinigd. Zij was dan, kunnen we lezen in Leviticus 12: Voorschriften omtrent de kraamvrouw, ‘’even onrein als tijdens haar stonden’’ (menstruatie).

Na de geboorte van een zoon mocht zij veertig dagen niets heiligs aanraken, noch in een heiligdom komen. Voor een dochter gold zelfs een periode van tachtig dagen.

Wanneer de periode van haar reiniging is verstreken, moet ze – of ze nu van een zoon of van een dochter bevallen is – een eenjarige ram als brandoffer aanbieden en een gewone jonge duif of een tortelduif als reinigingsoffer. Als ze zich geen ram kan veroorloven, moet ze twee tortelduiven meebrengen of twee jonge, gewone duiven, één als brandoffer en één als reinigingsoffer.

Lucas beschrijft dat ook Maria na het voorgeschreven aantal dagen met Jozef en het kind naar de tempel gaat.

Er woonde toen in Jeruzalem een zekere Simeon. Hij was een rechtvaardig en vroom man, die uitzag naar de tijd dat God Israël vertroosting zou schenken, en de heilige Geest rustte op hem. Het was hem door de heilige Geest geopenbaard dat hij niet zou sterven voordat hij de Messias van de Heer zou hebben gezien. Gedreven door de Geest kwam hij naar de tempel, en toen Jezus’ ouders hun kind daar binnenbrachten om met hem te doen wat volgens de wet gebruikelijk is, nam hij het in zijn armen en loofde hij God met de woorden: ‘Nu laat u, Heer, uw dienaar in vrede heengaan, zoals u hebt beloofd’.

Rogier van der Weyden situeert de Presentatie in een eigentijds kerkgebouw. Een manier om de beschouwer te betrekken bij het gebeuren. Jozef houdt een kaars in de hand, en de jonge vrouw - volgens sommige verhalen de vroedvrouw Salomé die bij de heilige familie in dienst was getreden - naast hem draagt een korfje met de twee duiven. Maria draagt haar kindje over aan Simeon, die naast de hoogbejaarde profetes Hanna staat.

De Latijnse tekst boven het hoofd van het kind geeft de woorden weer die Simeon volgens Lucas sprak toen hij het kind Jezus door ingeving van de Heilige Geest herkende als de Messias: ‘Nunc dimittis servuum tuum Domine secundum verbuum tuum in pace. ‘Nu laat u, Heer, uw dienaar in vrede heengaan, zoals u hebt beloofd.

De middeleeuwse theologen hebben er met nadruk op gewezen dat de purificatie in het geval van de maagd Maria een overbodige zaak was en alleen maar kan worden verklaard uit de voorbeeldige nederigheid van Maria, die zich wenste te houden aan de rituele joodse voorschriften en deed wat in die tijd voor een vrouw gebruikelijk was.