Thomas More
7 februari 1478 Londen – 6 juli 1535 Londen
Feestdag 22 juni
Ook Thomas Morus genoemd

Schreef na zijn studies in Oxford, Leuven en Parijs o.a. Utopia (1516) en vestigde hiermee zijn naam als humanist. Stond in hoog aanzien bij de humanisten – Erasmus droeg aan hem zijn Lof der zotheid op – en werd in 1529 door Hendrik VIII benoemd tot rijkskanselier (Lord Chancellor) van Engeland. Hij viel in ongenade naar aanleiding van de scheiding van Hendrik van Catharina van Aragón en werd gedwongen hem te erkennen als hoofd van de Engelse kerk. Hij weigerde en werd wegens hoogverraad ter dood veroordeeld, evenals kardinaal St Johannes Fisher, die veertien dagen voor hem in Tyburn stierf. Zijn integriteit en onwrikbare moraliteit stonden hem niet toe Hendriks politieke manoeuvres te ondersteunen.

In 1912 publiceerde Henriette Roland Holst haar indrukwekkende toneelstuk Thomas More. Zijn hoofd bevindt zich in St Dunstan’s Church te Canterbury. Wordt gerekend tot de Martelaren van Engeland maar heeft een eigen feestdag. Heiligverklaard in 1935 door paus Pius IX.

In zijn Utopia ( De optimo statu reipublicae deque novan insula Utopia) was het gebruikelijk dat twee mensen die aan elkaar werden uitgehuwelijkt, de tijd kregen elkaar te leren kennen, ook seksueel. Dat ging in tegen de kerkelijke en maatschappelijke gewoonte van zijn tijd. Een jongeman kreeg van zijn toekomstige bruid bij het voorstellen alleen het gezichtje en de handen te zien. De rest zat zorgvuldig ingepakt in dikke lagen kleding. Maar Thomas’ redenering was: wanneer je op de markt iets duurs koopt, pak je het uit, bekijkt het aan alle kanten, en probeert uit of het deugt. Pas wanneer blijkt dat het de hoge prijs waard is, betaal je. En dat zou je dan niet doen bij iets wat nog belangrijker is: de keuze van een partner voor het leven?

Thomas More was bevriend met een andere befaamde humanist, Erasmus van Rotterdam († 1536). Deze koesterde een grote bewondering voor Thomas. Aan hem droeg hij zijn beroemde boekje op ‘Lof der Zotheid’; de oorspronkelijke Griekse titel luidde ‘Moriae Enchomion’; daarin klinkt de toespeling op de naam van Thomas More duidelijk door.
Erasmus geeft ons in zijn brieven herhaaldelijk een inkijkje in het privé-leven van Thomas. Hij had vier dochters die hij alle vier liet studeren, een zeldzaamheid in die dagen. Om ‘oom’ Erasmus op de hoogte te houden van hun vorderingen dwong hij ze herhaaldelijk hem een brief in het Latijn te schrijven. Op hun aandringen beloofde hij dan dat hij ze zou corrigeren zodat ze geen domme fouten maakten. Maar hij stuurde ze altijd ongecorrigeerd op, waardoor de bewondering van Erasmus voor hun elegante Latijn nog beter uitkwam.

Ons beeld van Thomas More is bepaald door de schetsen en portretten van de hand van Hans Holbein de Jongere, hofschilder van Hendrik VIII.

Dit is een voorbereidende schets voor een familieportret van Thomas More; het schilderij is verloren gegaan. De astronoom Nicholas Kratzer (1487-1550), vriend van Holbein en More, leraar van de kinderen More, heeft de naam en de leeftijd van de afgebeelde personen toegevoegd.

Links de op een na oudste dochter Elizabeth Dauncy, met naast haar de geadopteerde dochter Margaret Giggs. Zij zijn in gesprek met hun grootvader Sir John More. In het midden zit Thomas More zelf omringd door zijn enige zoon John en diens verloofde Anne Cresacre. Holbein heeft ook de huisnar (the household fool) Henry Patenson, afgebeeld. Rechts vooraan zitten de jongste dochter Cecily Heron, en de oudste dochter, Margaret Roper. Alice, de tweede vrouw van More zit geknield vooraan.

Patroonheilige van advocaten en rechters.

Afgebeeld met baret van een hoogleraar; in ambtskleding met ketting van kanselier; met kelk en hostie; met pauselijke tekenen.