Er zijn nog drie verschijningen die, naar men zegt, op de dag van de verrijzenis hebben plaatsgehad, maar dit vindt men niet in het evangelie.

[…] Want Hij moest allereerst zijn moeder vreugde brengen over zijn verrijzenis, omdat zij ongetwijfeld meer dan de anderen bedroefd was over zijn dood. We kunnen toch niet aannemen dat iemand die zich zo haast om anderen te troosten, zijn moeder overslaat.

In een manuscript met Le Livre doré des meditations de la vie de nostre seigneur Jesu Christ, de Franse vertaling van de Meditationes vitae Christi in de British Library wordt de Verschijning van de verrezen Christus aan zijn moeder uitgebeeld. De auteur voegt er aan toe dat men van deser openbaringhe niets vindt in het evangelie.

Ende Onse Vrouwe vraghede hem of alle zericheit van hem ghegaen waer. Si stonden ende spraken mit groter blisscoppen te gader ende hadden een ghenoechlic ende minlike Paesschen. Daer vertelde hoer onse Heer, hoe dat hi sijn volc uut der hellen ver-lost hadde ende wat hi inden tiden, dat hi gebraven was, ghedaen hadde.

Geen enkel evangelie zegt dat de verrezen Jezus aan zijn moeder is verschenen. Wel aan Maria Magdalena, aan andere vrouwen en aan zijn leerlingen, maar nooit aan zijn moeder. In de Legenda Aurea en in de Meditationes trekt Maria zich na de kruisdood in haar huis terug om te bidden. De auteurs beschrijven haar uitzinnige vreugde als op Paasmorgen Christus aan haar verschijnt.

Het Miraflores altaarstuk in Berlijn werd in 1445 door koning Juan II van Castilië aan de abdij Miraflores nabij Burgos geschonken. De monniken noteerden zeer duidelijk dat dit een werk was van de grote en beroemde Vlaamse meester Rogel.

In dit aan Maria gewijde altaarstuk zijn de drie meest bewogen ogen-blikken uit haar leven in uiterst gereduceerde vorm naast elkaar opgesteld. In elke scène is Maria in een andere kleur gehuld: op het paneel met de Geboorte het wit van haar maagdelijkheid, op het middenpaneel met de Pietàhet rood van haar smart en op het rechterpaneel (dat we hier zien) het blauw van haar standvastig geloof.

De drie scènes lijken zich af te spelen in het portaal van een gotische kathedraal. De drie bogen zijn versierd met kleine beeldhouwwerken die andere episodes uit haar leven voorstellen. Boven elke scène zweeft een engel met de kroon van het eeuwige leven die Maria symbolisch ontvangt, volgens de schriftrol vanwege haar geloof, haar beproeving en haar volharding.

Maria zit in een gebedenboek te lezen als Christus, die gehuld in een rode mantel, zijn stigmata tonend, aan haar verschijnt. Op de achtergrond zien we de Verrijzenis en de drie Maria's op weg naar het graf.

De nadruk ligt niet op de vreugde van het weerzien, maar op de smart die Maria aangrijpt bij het zien van haar gemartelde Zoon. Dikke tranen lopen omlaag langs haar wangen. Wallen onder haar ogen bewijzen haar droeve nachtwake. Haar lange, fijne handen worden omhooggehouden in een gebaar van verwondering en begroeting.

Maria draagt een blauwe mantel – kleur van haar standvastig geloof – met op de rand de tekst van het Magnificat. Ook de engel met de kroon is in het blauw. Hij houdt een banderol vast met de tekst: ,i>Deze vrouw volhardde en overwon alles; haar werd de kroon gegeven.

Onder ranke baldakijnen met pinakels staan de beeldjes van de evangelist Marcus en van de apostel Paulus.

Op de (geschilderde) sculpturen in de archivolten zien vanaf het midden naar linksonder achtereenvolgens de Drie heilige vrouwen bij Maria, de Hemelvaart en Pinksteren. Vanaf rechtsonder naar het midden: Annunciatie van de dood van Maria, haar Sterfbed (Dormitio) en haar Kroning in de hemel.

Deze niet-evangelische scène wordt pas vanaf het einde van de veertiende eeuw in de kunst voorgesteld. Rogier van der Weyden gaf het thema de gedaante van een Annunciatie, wat ook inhoudelijk, als blijde boodschap aan het eind van het verlossingswerk, als een parallel kan worden gezien. Deze manier van voorstellen zou voortaan als model dienst doen.

Dit paneeltje is een van de 46 voorstellingen van het Retabel van Isabella de Katholieke een polyptiek met scènes uit het leven van Jezus en Maria, dat Juan de Flandes aan het eind van de vijftiende eeuw schilderde in opdracht van de Spaanse koningin, Isabella van Castilië.

Maria zit met gevouwen handen aan het voeteneind van haar bed. Het boek waarin ze zat te lezen heeft ze geopend op de grand naast haar gelegd.

Omdat de gebeurtenis volgens de overlevering plaatsvond na de Nederdaling ter Helle bevindt zich op de achtergrond soms een groep aartsvaders en profeten uit het Oude Testament, doorgaans met Adam en Eva voorop – hier links van Christus.

Ga naar Nederdaling ter Helle voor meer informatie

De tekst op de banderollen heb ik niet kunnen ontcijferen.

Van de 46 paneeltjes van het veelluik zijn er 27 overgebleven. De vijftien panelen die zich in de collectie van landvoogdes Margaretha van Oostenrijk in Mechelen bevonden, keerden tijdens de regering van Karel V terug naar Spanje en bevinden zich nu in het Koninklijk Paleis te Madrid. De overige panelen zijn in de loop der tijden verspreid geraakt over verschillende musea. Dit paneeltje bevindt zich in de National Gallery in Londen.

Juan de Flandes (Juan Flamenco, Jan van Vlaanderen)(ca. 1465 - Palencia, 1519) is een Spaanse schilder, afkomstig uit de Zuidelijke Nederlanden, een van de voornaamste vertegenwoordigers van de Renaissance in Spanje. Zijn bestaan is enkel gedocumenteerd vanaf het ogenblik waarop hij in 1496 aankwam in Corona de Castilla, om hofschilder te worden van koningin Isabella van Castilië en wel tot aan haar dood in 1504. Waarschijnlijk was hij een leerling van de Brugse schilderschool en indirect van Jan van Eyck.