Maria van Egypte wordt in mijn missaal niet genoemd.

Maria van Egypte, die de zondares wordt genoemd, leidde zevenenveertig jaar lang in de woestijn een uiterst streng leven, dat ze begon omstreeks het jaar des Heren 270 ten tijde van Claudius.

Een abba, Zosimas genaamd, was de Jordaan overgestoken en doorkruiste de grote woestijn, op zoek naar een heilige vader. Daar zag hij iemand lopen zonder kleren, met een zwart lichaam dat uitgedroogd was door de brandende zon. Dat was Maria van Egypte. Ze sloeg dadelijk op de vlucht en Zosimas rende zo snel hij kon achter haar aan.

Linksboven zien we de volgende scène: Zij zei tegen hem: ‘Ik wil u vragen om op de dag van het avondmaal terug te komen naar de Jordaan en het lichaam van de Heer mee te brengen, ik zal daar naar u toekomen en uit uw hand het heilige lichaam ontvangen. Want ik heb vanaf de dag dat ik hier ben gekomen de communie van de Heer niet meer ontvangen.’

De grijsaard ging terug naar zijn cel. Toen er een jaar was voorbijgegaan en de dag van het avondmaal van de Heer naderde, nam hij het lichaam van de Heer. Aan de oever van de Jordaan gekomen, zag hij de vrouw op de andere oever staan, zij maakte een kruisteken over het water, liep erover en kwam bij de grijsaard.

In de rechter benedenhoek wordt de volgende passage afgebeeld: De grijsaard probeerde een kuil te graven, maar het lukte hem niet. Toen zag hij een leeuw die vreedzaam op hem toeliep en hij zei tegen het dier: ’Deze vrouw heeft mij opgedragen haar lichaam te begraven, maar ik ben een oude man en ik kan niet graven. En ik heb ook geen geschikt gereedschap. Graaf jij dus een kuil, dan kunnen wij haar hoogheilige lichaam begraven’. De leeuw begon te graven en maakte en geschikte kuil. Toen het werk klaar was, ging de leeuw als een mak lammetje weg, en de grijsaard keerde, God verheerlijkend, naar zijn cel terug.

Deze houtsnede is de enige voorstelling waarin het hele verhaal uit de Legenda aureawordt afgebeeld. Gewoonlijk worden verschillende episodes uit de legende afgebeeld.

In de Légende dorée bijvoorbeeld, zien we de monnik die zijn mantel aan Maria geeft om haar naaktheid te bedekken.

Toen zei ze: Abba Zosimas, waarom achtervolgt u mij? vergeef me, ik kan mijn gezicht niet naar u toe keren, want ik ben een vrouw, en ik ben naakt. Maar reik me uw mantel, dat ik u onbeschroomd kan aankijken. Stomverbaasd dat hij zijn naam hoorde noemen, gaf hij haar zijn mantel. toen hij hoorde dat zij zijn naam én zijn naam wist, was hij nog meer verwonderd en smeekte haar met nog meer aandrang hem te zegenen.

De miniaturist heeft Maria niet naakt afgebeeld, maar, vergelijkbaar met de traditionele voorstellingen van Maria Magdalena, van top tot teen gehuld in haar lange haren.

In de ondermarge van folio 188 verso van de Taymouth Hours in de British Library wordt Maria van Egypte, van kop tot teen bedekt met haar lange haren, afgebeeld met drie broden. In de Legenda aurea zegt zij daarover: Toen ik zo had gebeden en dankzij de Maagd weer vertrouwen had gekregen, liep ik opnieuw naar de kerkdeur en kon nu zonder enige belemmering de kerk binnengaan. Nadat ik het kruis met de grootste eerbied had vereerd, gaf iemand mij drie geldstukken, waarvoor ik drie broden kocht.<.p>

Ik hoorde een stem die tot mij zei: Als je de Jordaan oversteekt, zul je gered zijn. ik ging dus de Jordaan over en kwam in deze woestijn waar ik zevenenveertig jaar ben gebleven zonder ooit een mens te zien. De drie broden die ik had meegenomen, werden mettertijd zo hard als steen en waren voor mij die zevenenveertig jaar genoeg om van te eten. Maar mijn kleren zijn allang vergaan. Zeventien jaar lang ben ik in deze woestijn door de verleidingen van het vlees lastiggevallen, maar nu heb ik ze met Gods genade allemaal overwonnen. Zie, nu heb ik u alles wat ik gedaan heb verteld en ik vraag u om God voor mij te bidden.

In het Philadelphia Museum of Art hangen twee paneeltjes van de hand van Quinten Massijs waarvan men denkt dat ze oorspronkelijk een tweeluik hebben gevormd.

Op het linkerpaneel zien we de traditionele voorstelling van Maria Magdalena als boetvaardige zondares die dertig jaar als eremiet leefde in de grot van la Sainte Baume nabij Marseille, en op het rechterpaneel de minder bekende voorstelling van Maria van Egypte.

Maria van Egypte is enkel van Maria Magdalena te onderscheiden aan de hand van de drie broden. Maria Magdalena is herkenbaar aan haar vaste attribuut, de zalfpot.

Het groene, heuvelachtige landschap waarin de twee vrouwen zich bevinden lijkt in de verste verte niet op wat wij ons bij een woestijnlandschap voorstellen.

Quinten Massijs (ook wel Matsijs of Metsijs) wordt beschouwd als de laatste belangrijke vertegenwoordiger van de Vlaamse Primitieven. Massijs was ook een van de oprichters van de Antwerpse School.